{"id":99,"date":"2022-03-28T20:10:15","date_gmt":"2022-03-28T20:10:15","guid":{"rendered":"https:\/\/skaldatimi.is\/?p=99"},"modified":"2022-04-13T08:24:57","modified_gmt":"2022-04-13T08:24:57","slug":"1-halldor-laxness-aevi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/skaldatimi.is\/?p=99","title":{"rendered":"Halld\u00f3r Laxness \u2013 stutt \u00e6vi\u00e1grip"},"content":{"rendered":"\r\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-100\" src=\"https:\/\/skaldatimi.is\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1-HKL-1980-1024x737.jpg\" alt=\"\" width=\"650\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/skaldatimi.is\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1-HKL-1980-1024x737.jpg 1024w, https:\/\/skaldatimi.is\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1-HKL-1980-600x432.jpg 600w, https:\/\/skaldatimi.is\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1-HKL-1980-300x216.jpg 300w, https:\/\/skaldatimi.is\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1-HKL-1980-768x553.jpg 768w, https:\/\/skaldatimi.is\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1-HKL-1980.jpg 1501w\" sizes=\"(max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u00ed\u00f0asta \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ld Evr\u00f3pu<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halld\u00f3r Laxness var risi \u00ed \u00edslenskum b\u00f3kmenntum og menningarl\u00edfi \u00e1 20. \u00f6ld. Hann ber h\u00f6fu\u00f0 og her\u00f0ar yfir a\u00f0ra \u00edslenska rith\u00f6funda \u00e1 20. \u00f6ld. Ferill hans var einstakur, fj\u00f6lbreytni verka hans \u00e1 s\u00e9r f\u00e1ar hli\u00f0st\u00e6\u00f0ur og m\u00e1 segja a\u00f0 me\u00f0 hverri b\u00f3k hafi hann komi\u00f0 a\u00f0 lesendum s\u00ednum \u00far \u00f3v\u00e6ntri \u00e1tt. Laxness f\u00e6ddist \u00ed Reykjav\u00edk \u00feann 23. apr\u00edl \u00e1ri\u00f0 1902 og l\u00e9st 8. febr\u00faar \u00e1ri\u00f0 1998. Hann var sonur hj\u00f3nanna Sigr\u00ed\u00f0ar Halld\u00f3rsd\u00f3ttur h\u00fasfreyju (1872-1951) og Gu\u00f0j\u00f3ns Helga Helgasonar vegaverkstj\u00f3ra (1870-1919). Fyrstu \u00e1rin bj\u00f3 fj\u00f6lskyldan \u00ed h\u00f6fu\u00f0sta\u00f0num en \u00ed j\u00fan\u00edm\u00e1nu\u00f0i \u00e1ri\u00f0 1905 flutti h\u00fan \u00ed Mosfellssveit og settist a\u00f0 \u00ed Laxnesi \u00fear sem \u00feau h\u00f3fu b\u00faskap<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laxness var s\u00edskrifandi sem barn og \u00e1ri\u00f0 1919, \u00e1ri eftir a\u00f0 fyrri heimsstyrj\u00f6ld lauk, kom fyrsta sk\u00e1ldsaga hans fyrir augu lesenda, <em>Barn n\u00e1tt\u00farunnar<\/em>. Upp fr\u00e1 \u00feessu sendi hann fr\u00e1 s\u00e9r b\u00f3k n\u00e1nast \u00e1 hverju \u00e1ri, stundum fleiri en eina um \u00e1ratuga skei\u00f0; skrifa\u00f0i \u00ferett\u00e1n st\u00f3rar sk\u00e1lds\u00f6gur, fimm leikrit og leikger\u00f0 a\u00f0 einni sk\u00e1lds\u00f6gunni, fyrir utan sm\u00e1sagnas\u00f6fn, greinas\u00f6fn, lj\u00f3\u00f0 og endurminningarb\u00e6kur. Verk hans hafa veri\u00f0 \u00fe\u00fddd \u00e1 meira en 40 tungum\u00e1l og komi\u00f0 \u00fat \u00ed yfir 500 \u00fatg\u00e1fum. A\u00f0 auki \u00fe\u00fdddi hann verk h\u00f6funda \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 Voltaire og Ernest Hemingway. S\u00ed\u00f0asta b\u00f3kin fr\u00e1 hendi hans, <em>Dagar hj\u00e1 m\u00fankum<\/em>, \u00fear sem hann skrifa\u00f0i um veru s\u00edna \u00ed klaustri \u00e1 \u00feri\u00f0ja \u00e1ratugnum, kom \u00e1 marka\u00f0 tveimur \u00e1rum \u00e1\u00f0ur en Berl\u00ednarm\u00farinn f\u00e9ll. Allan \u00feennan t\u00edma \u2013 \u00ed n\u00e6stum 70 \u00e1r \u2013 var hann \u00e1berandi \u00ed \u00edslensku \u00fej\u00f3\u00f0l\u00edfi og evr\u00f3psku menningarl\u00edfi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laxness ger\u00f0i uppreisn gegn hinu hef\u00f0bundna formi sk\u00e1lds\u00f6gunnar en s\u00e6ttist s\u00ed\u00f0an vi\u00f0 \u00fea\u00f0, og kunnustu verk hans eru brei\u00f0ar, ep\u00edskar sk\u00e1lds\u00f6gur. \u00deeirra \u00feekktast er \u00e1n efa <em>Sj\u00e1lfst\u00e6tt f\u00f3lk<\/em> sem \u00fat kom \u00ed tveimur hlutum 1934-35.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laxness var ekki bundinn einni l\u00edfssko\u00f0un alla s\u00edna \u00e6vi. Hann sk\u00edr\u00f0ist til ka\u00fe\u00f3lskrar tr\u00faar 6. jan\u00faar \u00e1ri\u00f0 1923 og dvaldi \u00ed klaustri um hr\u00ed\u00f0. Nokkrum \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar snerist hann til s\u00f3s\u00edalisma en um \u00fea\u00f0 bil sem hann hlaut N\u00f3belsver\u00f0launin \u00ed b\u00f3kmenntum \u00e1ri\u00f0 1955 m\u00e1 segja a\u00f0 hann hafi veri\u00f0 or\u00f0inn afhuga kenningum. \u00deannig sveiflast hann fr\u00e1 ka\u00fe\u00f3lsku til s\u00f3s\u00edal\u00edskrar r\u00f3tt\u00e6kni, fr\u00e1 Len\u00edn til Laotse, fr\u00e1 brei\u00f0um ep\u00edskum sk\u00e1lds\u00f6gum til abs\u00fard leikrita, fr\u00e1 s\u00farreal\u00edskum lj\u00f3\u00f0um til vi\u00f0kv\u00e6mra \u201eessay-r\u00f3mana\u201c um bernskuna. Verkin spegla 20. \u00f6ldina \u2013 \u00f6ld \u00f6fganna \u2013 og \u00fev\u00ed er ekki a\u00f0 undra a\u00f0 \u00feegar hann l\u00e9st hafi veri\u00f0 sagt a\u00f0 h\u00fan hafi veri\u00f0 \u00f6ld Halld\u00f3rs Laxness.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hann var lengi mj\u00f6g umdeildur h\u00f6fundur me\u00f0al \u00cdslendinga sj\u00e1lfra, ekki s\u00edst vegna p\u00f3lit\u00edskra sko\u00f0ana sinna. Menn fylgdu honum e\u00f0a ekki, l\u00e9tu sig var\u00f0a allt sem hann skrifa\u00f0i, engum st\u00f3\u00f0 \u00e1 sama um hann. \u00cd \u00fev\u00ed lj\u00f3si m\u00e1 segja a\u00f0 hann hafi veri\u00f0 s\u00ed\u00f0asta \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ld Evr\u00f3pu. Eftir a\u00f0 hann hlaut N\u00f3belsver\u00f0launin m\u00e1 segja a\u00f0 \u00cdslendingar hafi teki\u00f0 hann \u00ed s\u00e1tt.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halld\u00f3r Laxness gekk a\u00f0 eiga Ingibj\u00f6rgu Einarsd\u00f3ttur en \u00feau skildu s\u00ed\u00f0ar. Me\u00f0 henni eigna\u00f0ist Halld\u00f3r einn son, Einar. Au\u00f0ur Laxness var seinni kona Halld\u00f3rs. \u00deau eignu\u00f0ust tv\u00e6r d\u00e6tur, Sigr\u00ed\u00f0i og Gu\u00f0n\u00fdju. \u00c1\u00f0ur en Halld\u00f3r kv\u00e6ntist \u00ed fyrra skipti\u00f0 haf\u00f0i hann eignast d\u00f3ttur, Mar\u00edu, me\u00f0 M\u00e1lfr\u00ed\u00f0i J\u00f3nsd\u00f3ttur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Au\u00f0ur og Halld\u00f3r bygg\u00f0u s\u00e9r h\u00fas skammt fr\u00e1 \u00e6skuheimili hans \u00ed Laxnesi og fluttu \u00feanga\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1945. \u00deau k\u00f6llu\u00f0u h\u00fasi\u00f0 Glj\u00fafrastein og var heimili \u00feeirra \u00fear upp fr\u00e1 \u00fev\u00ed. N\u00fa er \u00fear safn um \u00e6vi og st\u00f6rf Halld\u00f3rs Laxness \u00fear sem heimili og vinnusta\u00f0ur hans eru l\u00e1tin haldast \u00f3breytt.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00ed\u00f0asta \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ld Evr\u00f3pu Halld\u00f3r Laxness var risi \u00ed \u00edslenskum b\u00f3kmenntum og menningarl\u00edfi \u00e1 20. \u00f6ld. Hann ber h\u00f6fu\u00f0 og her\u00f0ar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-99","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yfirlit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/skaldatimi.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/skaldatimi.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/skaldatimi.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skaldatimi.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skaldatimi.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/skaldatimi.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":104078,"href":"https:\/\/skaldatimi.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions\/104078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/skaldatimi.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/skaldatimi.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/skaldatimi.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}